Import towarów – znaczniki JPK_VAT. Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług wprowadzono zmiany w ewidencji VAT w związku z wprowadzeniem od 1 lutego 2026 r. Krajowego Systemu e-Faktur.
W rozporządzeniu zmieniającym ww. rozporządzenie (Dz.U. z 2025, poz. 1800 ze zm.) Minister Finansów zdecydował się na wprowadzenie nowych znaczników dla dokumentów wykazywanych zarówno w ewidencji sprzedaży, jak i ewidencji zakupów.
W konsekwencji tej zmiany w świetle § 10 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług ewidencja sprzedaży (podatku należnego) zawiera następujące oznaczenia dla:
1) faktur:
a) „OFF” – faktura, o której mowa w art. 106nf ust. 1 ustawy, która na dzień złożenia ewidencji nie posiada numeru identyfikującego tę fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur,
b) „BFK” – faktura elektroniczna oraz faktura w postaci papierowej,
c) „FP” – faktura, o której mowa w art. 106h ust. 1 ustawy;
2) innych dowodów sprzedaży:
a) „DI” – dowód inny niż faktura,
b) „RO” – zbiorczy dowód sprzedaży z kas rejestrujących,
c) „WEW” – dowód wewnętrzny.
Natomiast w myśl § 11 ust. 8 ww. rozporządzenia ewidencja (podatku naliczonego) zawiera następujące oznaczenia dla:
1) faktur:
a) „OFF” – faktura, o której mowa w art. 106nf ust. 1 ustawy, która na dzień złożenia ewidencji nie posiada numeru identyfikującego tę fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur,
b) „BFK” – faktura elektroniczna oraz faktura w postaci papierowej,
c) „MK” – faktura wystawiona przez podatnika będącego dostawcą lub usługodawcą, który wybrał metodę kasową rozliczeń określoną w art. 21 ustawy;
2) innych dowodów nabycia:
a) „DI” – dowód inny niż faktura,
b) „VAT RR” – faktura VAT RR potwierdzająca nabycie produktów rolnych lub usług rolniczych i faktura VAT RR KOREKTA,
c) „WEW” – dowód wewnętrzny.
Pierwotne wyjaśnienia przekazywane przez Ministerstwo Finansów na infolinii podatkowej dotyczące sposobu oznaczeń faktur wystawianych przez zagranicznych podatników w ramach transakcji WDT lub eksportu usług, które dla polskich podatników stanowiły WDT oraz import usług były co najmniej nietrafne.
Ostatecznie Ministerstwo Finansów zaczęło tłumaczyć, że wcale nie mówiło tego co mówiło. W konsekwencji obecnie zdaniem Ministerstwa Finansów (co uznaję za prawidłowe) zagraniczne faktury skutkujące u polskich podatników WNT lub importem usług należy oznaczać znacznikami „BFK”, zarówno po stronie podatku należnego, jak i podatku naliczonego. O znacznikach przy WNT i imporcie usług pisałem odrębnie.
W początkach kwietnia 2026 r. Ministerstwo Finansów w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących nowych znaczników JPK_VAT przygotowało tabelę zatytułowaną: „JPK_VAT z deklaracją – stosowanie w części ewidencyjnej znaczników w polu „Dane z faktur lub oznaczenia dotyczące występowania faktur w Krajowym Systemie e-Faktur” – zestawienie przypadków” dostępną tu: https://ksef.podatki.gov.pl/media/vumdgkoe/jpk_vat-z-deklaracja-stosowanie-znacznikow.pdf
I ponownie wszystko było by idealnie, gdyby nie kolejne błędy zawarte w tabeli. Dzisiaj o błędach w stosowaniu znaczników dotyczących importu towarów w ewidencji podatku należnego i naliczonego. Niestety to niejedyne błędy w ministerialnej tabeli. O następnych błędach w kolejnym tekście.
Niezależnie od wszystkiego zastanawiam się jak Ministerstwo Finansów dopuszcza do takich sytuacji. Czy nie ma tam osób znających się na rzeczy, które krytycznie spojrzałyby na publikowane informacje?
Błędna teza:
Zdaniem Ministerstwa Finansów w ewidencji podatku należnego znacznik „BFK” „należy stosować do faktur ujętych w ewidencji sprzedaży wystawionych przy imporcie towarów rozliczanym zgodnie z art. 33a ustawy o VAT”.
Dlaczego Ministerstwo Finansów się myli:
Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług ewidencja zawiera następujące dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku należnego: wysokość podstawy opodatkowania i wysokość podatku należnego wynikające z importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy, potwierdzone zgłoszeniem celnym lub deklaracją importową, o której mowa w art. 33b ustawy.
Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia poza danymi, o których mowa w ust. 1, ewidencja zawiera następujące dane: ze zgłoszenia celnego lub z deklaracji importowej, o której mowa w art. 33b ustawy, dokumentujących dokonanie importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy:
a) numer zgłoszenia celnego lub deklaracji importowej,
b) datę przyjęcia zgłoszenia celnego lub datę deklaracji importowej,
c) imię i nazwisko lub nazwę nadawcy w przypadku zgłoszenia celnego.
Dane w zakresie podatku należnego wykazywane w ewidencji dotyczące importu towarów są wyłącznie ujęte w ww. rozporządzeniu we wskazanym wyżej paragrafie i wskazanych dwóch przepisach tej jednostki redakcyjnej. W regulacjach tych nie ma mowy o ujmowaniu w ewidencji podatku należnego danych wynikających z faktur otrzymanych od zagranicznych podatników dokumentujących zakupy towarów w związku z którymi rozliczany jest import towarów. W ewidencji podatku należnego przy imporcie towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy o VAT wykazuje się wyłącznie dane wynikające: ze zgłoszenia celnego lub z deklaracji importowej, o której mowa w art. 33b ustawy, dokumentujących dokonanie importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy, tj.:
a) numer zgłoszenia celnego lub deklaracji importowej,
b) datę przyjęcia zgłoszenia celnego lub datę deklaracji importowej,
c) imię i nazwisko lub nazwę nadawcy w przypadku zgłoszenia celnego.
Zagraniczna faktura przy rozliczaniu podatku należnego dotyczącego importu towarów nie ma żadnego znaczenia dla prowadzonej ewidencji podatku VAT. Stąd też transakcja taka w postaci importu towarów nie może zawierać oznaczenia „BFK”, gdyż w świetle § 10 ust. 5 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia znacznik ten stosuje się do faktury elektronicznej oraz faktury w postaci papierowej. Skoro faktura od zagranicznego podatnika przy imporcie towarów nie jest wykazywana w ewidencji VAT, faktura ta nie może być oznaczona takim znacznikiem.
Zapewne osobie, która sporządzała tę tabelę w Ministerstwie Finansów pomyliła się ewidencja podatku dochodowego z ewidencją VAT. W PKPiR w zakresie importu towarów wykazuje się fakturę od zagranicznego podatnika oraz dokument celny w celu wykazania cła, opłat celnych oraz ewentualnie nieodliczonego podatku należnego od tego importu. W ewidencji VAT faktura wystawiona przez zagranicznego podatnika przy imporcie towarów nie jest ujmowana w jakikolwiek sposób w tej ewidencji. Nie ma więc możliwości oznaczenia jej znacznikiem „BFK”.
Ponadto zdaniem Ministerstwa Finansów wyrażonym w ww. tabeli, co już jest zgodne ze stanem prawnym, ewidencja podatku należnego zawiera oznaczenie „DI” dotyczące dowodu innego niż faktura w szczególności: „zapisów dotyczących importu towarów rozliczanego zgodnie z art.33a ustawy o VAT”.
Skoro bowiem import towarów po stronie podatku należnego wykazuje się bez znacznika „BFK”, to konieczne jest zastosowanie do importu towarów oznaczenia „DI”.
Należy jednak zauważyć, że zdaniem Ministerstwa Finansów import towarów w ewidencji podatku należnego wykazuje się ze znacznikiem „BFK” (całkowicie błędnie) oraz dodatkowo (!) ze znacznikiem „DI” (prawidłowo). W ww. tabeli Ministerstwo Finansów wskazuje, że oznaczenie „DI” dotyczy dowodu innego niż faktura. Jednak skoro import towarów jest wykazywany na podstawie numeru zgłoszenia celnego lub deklaracji importowej, a dokumenty te nie są fakturami, to obowiązkowo należy je oznaczyć znacznikiem „DI”. Rozporządzenie w ogóle nie przewiduje możliwości oznaczania tej samej transakcji znacznikami „BFK” oraz „DI”. Albo jakaś transakcja jest oznaczona „BFK”, albo „DI”. Inaczej mówiąc, znacznik dla transakcji w ewidencji VAT może być „BFK” bez oznaczenia „DI”, albo „DI” bez oznaczenia „BFK”.
Łączne oznaczenie „BFK” (faktura) oraz „DI” (dowód inny niż faktura) z przyczyn oczywistych nie może wystąpić i trudno zrozumieć jakie są przyczyny takiego stanowiska. Jedno nie ulega wątpliwości stanowisko takie (dwa znaczniki dla importu towarów – „BFK” i „DI”) jest absolutnie błędne. Import towarów jest księgowany na podstawie dokumentów celnych, które nie są fakturami, a ich właściwym oznaczeniem będzie znacznik „DI”.
Identycznie jest w ewidencji VAT po stronie podatku naliczonego.
W ww. tabeli Ministerstwo Finansów wskazuje, że znacznik „BFK” „należy stosować do faktur ujętych w ewidencji zakupu: wystawionych przy imporcie towarów (w tym imporcie towarów rozliczany zgodnie z art. 33a ustawy o VAT)”.
Teza ta jest również błędna.
Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia ewidencja zawiera następujące dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku naliczonego wartość netto oraz wysokość podatku naliczonego przysługującego do odliczenia z podstaw określonych w art. 86 ust. 2 ustawy, na warunkach określonych w ustawie, w podziale na nabycie towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych oraz nabycie pozostałych towarów i usług.
Należy przypomnieć, że w świetle art. 86 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi w przypadku importu towarów – kwota podatku:
a) wynikająca z otrzymanego dokumentu celnego,
b) należnego, w przypadku, o którym mowa w art. 33a,
c) wynikająca z deklaracji importowej, w przypadku, o którym mowa w art. 33b,
d) wynikająca z decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2-3 i art. 34.
Z § 11 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia wynika, że dodatkowo ewidencja podatku naliczonego zawiera oznaczenie „IMP” z tytułu importu towarów, w tym importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy o VAT.
Zgodnie z § 11 ust. 3 pkt 3 i 4 ww. rozporządzenia poza danymi, o których mowa w ust. 1, ewidencja zawiera dane dotyczące:
3) dokumentów celnych lub decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34 ustawy, z których wynika podatek stanowiący u podatnika podatek naliczony;
4) deklaracji importowej, o której mowa w art. 33b ustawy, z której wynika podatek stanowiący u podatnika podatek naliczony.
Natomiast w świetle § 11 ust. 6 ww. rozporządzenia dane z dokumentów, o których mowa w ust. 3 pkt 3 i 4, obejmują:
1) numer zgłoszenia celnego, rozliczenia zamknięcia, deklaracji importowej lub decyzji;
2) datę zgłoszenia celnego, rozliczenia zamknięcia, deklaracji importowej lub decyzji;
3) imię i nazwisko lub nazwę nadawcy lub eksportera w przypadku zgłoszenia celnego, rozliczenia zamknięcia lub decyzji.
Analogicznie więc jak w ewidencji podatku należnego ewidencja VAT podatku naliczonego w żadnym miejscu rozporządzenia nie odsyła podatnika do faktury przy imporcie towarów jako dokumentu źródłowego. Faktura taka nie jest księgowana w ewidencji, co oznacza że nie ma nawet możliwości oznaczenia takiego dowodu znacznikiem „BFK”. Dokument celny wykazywany w ewidencji nie jest bowiem fakturą.
Ponadto w ewidencji VAT po stronie podatku naliczonego, zdaniem Ministerstwa Finansów wyrażonym w ww. tabeli, dowód inny niż faktura w szczególności: zapis dotyczący importu towarów rozliczany zgodnie z art. 33a ustawy o VAT powinien być oznaczany znacznikiem „DI”.
I znowu, import towarów w ewidencji zakupów nie może być oznaczony znacznikiem „BFK”, bo znacznik ten jest przeznaczony do oznaczania faktur. Jak już wcześniej wspomniałem w ewidencji zakupów VAT nie księguje się faktur dotyczących importu towarów, nawet gdyby faktury takie istniały.
Podstawę do księgowania po stronie podatku naliczonego stanowi zgłoszenie celne, rozliczenie zamknięcia, deklaracja importowa lub decyzja organu celnego. Są to dowody inne niż faktura, a te oznacza się znacznikiem „DI”, a nie „BFK”.
Nie ma też możliwości, nawet gdyby faktura przy imporcie była w posiadaniu podatnika, oznaczania w części podatku naliczonego dokumentu z tytułu importu towarów oznaczeniem „BFK”, a tym bardziej dwoma oznaczeniami „BFK” oraz „DI”.
Podsumowując import towarów po stronie podatku naliczonego księgowany jest na podstawie dokumentów celnych, które nie są fakturami, a ich właściwym oznaczeniem będzie wyłącznie znacznik „DI”.
W mojej ocenie Ministerstwo Finansów powinno jak najszybciej poprawić ww. tabelę wprowadzającą w błąd podatników, szczególnie, że podaje nieprawdę.