WNT środka transportu w 2027 r. Uchwalona przez Sejm w dniu 4 września 2026 r. ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników została skierowana do podpisu Prezydenta.

Wprowadza ona ponad 20 zmian dotyczących różnych zagadnień z zakresu podatku VAT. Jedną z takich kwestii jest likwidacja obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów – nowego środka transportu lub innego niż nowy środek transportu, który ma być przez nabywcę zarejestrowany na terytorium kraju lub jeżeli nie podlega rejestracji, a jest użytkowany na terytorium kraju.

Zmiana polega przede wszystkim na uchyleniu w art. 103 ustępu 4 ustawy o VAT, a w konsekwencji uchyleniu również ustępu 5 i 7 w tym artykule.

Konsekwencja tej zmiany dotyczyć będzie wyłącznie podatników VAT obowiązanych do składania deklaracji VAT-7, VAT-7K oraz deklaracji VAT-8 (składanych przez podatników innych niż zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, oraz osoby prawne niebędące podatnikami w rozumieniu art. 15 ustawy – zarejestrowani jako podatnicy VAT UE, którzy zadeklarowali w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R, że będą dokonywać wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów).

Natomiast zmiana nie będzie dotyczyła podatników zwolnionych z VAT, którzy nie składają deklaracji VAT-8 i jednorazowo dokonują WNT nowego środka transportu. Zmiana nie będzie dotyczyła również tych podmiotów, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są podatnikami wymienionymi w art. 15 ustawy o VAT, które nie mają obowiązku składania deklaracji VAT-7, VAT-7K, ani VAT-8.

Wyżej wymienione podmioty również po zmianie przepisów od 2027 r. będą zobowiązane składać deklaracje VAT-10 i uiszczać podatek z tytułu WNT nowego środka transportu w terminie 14 dni od daty powstania obowiązku podatkowego (dotyczy zarówno terminu złożenia VAT-10, składania nowych informacji (o nich niżej), jak i wpłaty podatku).

Efektem zmiany będzie to, że podmioty zobowiązane do składania deklaracji VAT-7, VAT-7K oraz VAT-8 będą wykazywać WNT środków transportu (nowych i innych niż nowe) w swoich deklaracjach i wpłacać podatek z ich tytułu w ogólnych terminach wpłaty podatku – do 25 dnia  miesiąca następującego po miesiącu/kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Obecnie w deklaracjach podatnik pomniejsza swój podatek VAT należny o uiszczony uprzednio podatek z tytułu WNT środka transportu. Podatnik najpierw płaci VAT z tytułu WNT środka transportu do urzędu skarbowego w terminie 14 dni od daty powstania obowiązku podatkowego, a następnie w deklaracji podatkowej składanej za ten okres rozliczeniowy, w którym powstał ten obowiązek podatkowy z tytułu WNT, pomniejsza swój podatek VAT należny o tak zapłacony podatek.

Niezależnie od tego pomniejszenia podatnicy VAT czynni mają, co do zasady, możliwość odliczenia podatku naliczonego z tytułu tego WNT w tej samej deklaracji podatkowej. Nie dotyczy to oczywiście podatników VAT zwolnionych lub osób prawnych niebędących podatnikami, którzy składają deklarację VAT-8.

Po zmianie przepisów rozliczenie podatku należnego oraz podatku naliczonego (dla podatników VAT czynnych) będzie realizowane w tej samej deklaracji podatkowej. W konsekwencji podatnik nie będzie musiał z własnej kieszeni finansować budżetu państwa, a następnie ubiegać się o ewentualny zwrot podatku naliczonego.

Szczególnie korzystna zmiana dotyczyć będzie podatników VAT czynnych rozliczających się kwartalnie. Dla nich wpłata podatku np. w połowie stycznia danego roku wiązała się z możliwością odzyskania podatku naliczonego dopiero w kwietniu, tj. miesiącu, w którym składa się deklarację podatkową za pierwszy kwartał. Ewentualny zwrot podatku mógł być wówczas odroczony o kolejne 40 dni (termin zwrotu podatku na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT) od dnia złożenia rozliczenia za pierwszy kwartał.

Bezpośrednim skutkiem ww. zmiany będzie likwidacja informacji o wewnątrzwspólnotowym nabyciu środków transportu – druk VAT-23. W jej miejsce pojawi się nowa informacja o nabywanych środkach transportu w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu lub innych środków transportu. Będzie zawierała m.in. informację o miejscu jej składania, o danych podatnika oraz danych dotyczących środka transportu. W tym celu Minister Finansów został upoważniony do wydania nowego rozporządzenia określającego szczegółowy zakres danych, jakie powinna zawierać informacja wraz z niezbędnymi pouczeniami oraz sposób jej składania – art. 99 ust. 10a-10c ustawy o VAT.

Niestety ustawodawca całkowicie zapomniał o przepisach intertemporalnych regulujących zapłatę podatku od WNT oraz składanie informacji o wewnątrzwspólnotowym nabyciu środków transportu.

Mogą bowiem powstać problemy dotyczące złożenia informacji VAT-23 i zapłaty podatku na przełomie grudnia 2026 r. i stycznia 2027 r. Przykładem takiej sytuacji może być WNT w grudniu, gdy obowiązek podatkowy powstanie 20 grudnia 2026 r. a termin zapłaty podatku to 3 stycznia 2027 r. W takiej sytuacji podatnik może potencjalnie:

• złożyć informację VAT-23 i zapłacić podatek w grudniu 2026 r.,
• złożyć informację VAT-23 w grudniu 2026 r. i zapłacić podatek w styczniu 2027 r.,
• zapłacić podatek w grudniu 2026 r. i złożyć informację w styczniu 2026 r., oraz
• złożyć informację w styczniu 2027 r. i wówczas zapłacić podatek.

Prześledźmy (chociaż) te przypadki. Piszę „chociaż”, bo będzie ich więcej w związku z potencjalnymi możliwościami złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w styczniu 2027 r. za grudzień 2026 r. Skoro bowiem termin płatności podatku według starych regulacji upływał w styczniu 2027 r., a w styczniu 2027 r. brak będzie podstawy do uznania tej wpłaty za prawidłową, w mojej ocenie podatnik będzie miał możliwość ubiegania się o stwierdzenie nadpłaty lub jej przeksięgowania na inne zobowiązania podatkowe. Możliwość taka jest widoczna tym bardziej, że art. 103 ust. 3 ustawy o VAT wskazuje na termin wpłacenia podatku – „14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego”, a nie tak jak w art. 103 ust. 1 tej ustawy – w terminie „do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu” /kwartale.

Wynika z tego, że podatnik wpłacając podatek miesięcznie lub kwartalnie na podstawie np. deklaracji VAT-7 ma możliwość wpłaty najpóźniej do 25 dnia miesiąca. Może więc wpłacić wcześniej. Natomiast wpłacając podatek z tytułu WNT ma wpłacić podatek w określonym terminie: „14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego”. Regulacja art. 103 ust. 3 ww. ustawy nie posiłkuje się przyimkiem „do”. Jednak w tych sytuacjach należy spodziewać się zdecydowanego sprzeciwu organów podatkowych. Ponieważ jest to całkowicie odrębna pula sytuacji nie będę ich omawiał w niniejszym tekście.

Jeżeli podatnik złoży informację VAT-23 i zapłaci podatek w grudniu 2026 r., to poza ewentualną sytuacją sporną dotyczącą nadpłaty opisaną wyżej nie wystąpi tu problem interpretacyjny.

Jeżeli podatnik złoży informację VAT-23 w grudniu 2026 r. i zapłaci podatek w styczniu 2027 r., to wydaje się, uwzględniając nowe regulacje ustawy o VAT w brzmieniu od stycznia 2027 r., w których brak będzie art. 103 ust. 4, że obowiązku wpłaty podatnik nie miał i może kwotę tę zapłacić (o ile wystąpi) do 25 stycznia 2027 r. (za okres miesiąc/kwartał powstania obowiązku podatkowego oraz rozliczenia podatku, którym był 4 kwartał albo grudzień 2026 r.).

Jeżeli podatnik zapłacił podatek w grudniu 2026 r. i złożył informację w styczniu 2026 r., to uwzględniając nowe regulacje obwiązujące od stycznia 2027 r. informacja powinna być złożona na nowym wzorze, a zapłacony podatek zaliczony na poczet zobowiązania podatkowego za 4 kwartał/grudzień 2026 r. z terminem płatności do 25 stycznia 2027 r. Tu mogą mieć miejsce ewentualne wnioski o stwierdzenie lub zaliczenie nadpłaty, o których mowa wyżej.

Jeżeli podatnik złożył informację w styczniu 2027 r. i wówczas zapłacił podatek, to informacja powinna być na nowym wzorze, a zapłata podatku potraktowana jako dokonana w związku z rozliczeniem podatnika w podatku VAT za grudzień/ 4 kwartał 2026 r.

Niezależnie od tych „łamańców” prawnych sytuacja podatników oraz organów podatkowych ich weryfikujących mogłaby być zdecydowanie bardziej klarowna wobec uchwalenia przepisów intertemporalnych, których niestety zabrakło. Jest jednak czas na ich uchwalenie, bowiem Ministerstwo Finansów ogłosiło dzisiaj (16 września 2026 r.), że chce odroczyć kary pieniężne nakładane na podatników w związku z niewystawieniem faktury w KSeF. Odroczenie to może być dokonane wyłącznie poprzez zmianę ustawy o VAT. Powyższa zmiana przepisów przejściowych może być dokonana łącznie ze zmianą dzisiaj ogłoszoną. Niniejszy tekst dedykuję również pracownikom tego Ministerstwa😊.

Więcej informacji o zmianach w VAT, w tym o WNT na szkoleniu ze zmian: Zmiany w VAT od 2027 r.