Zmiany w dokumentowaniu eksportu towarów. W lipcu 2026 roku do Sejmu trafił projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług numer 2838, w którym przewiduje się wprowadzenie zmian do ustawy o VAT w zakresie eksportu towarów, importu towarów oraz procedury szczególnej USZ.

Szczególnie istotne zmiany będą dotyczyły eksportu towarów. Zmienią się terminy wykazywania eksportu towarów oraz  sposoby jego dokumentowania. Istotne staną się również przepisy intertemporalne (obecnie błędnie zaprojektowane), które będą określały moment wejścia w życie regulacji dotyczących eksportu towarów. Zmienione przepisy w zakresie eksportu towarów mają wejść w życie w terminie 14 dni od dnia ich opublikowania w Dzienniku Ustaw. Z uwagi na to, że projekt ustawy jest w trakcie prac sejmowych oraz przed przekazaniem do Senatu należy się spodziewać, że ustawa wejdzie w życie nie wcześniej niż w okolicach grudnia 2026 roku.

Główny nacisk nowelizacji jest położony na zmianę sposobu dokumentowania eksportu towarów. Obecnie organy podatkowe w zdecydowanej większości uznają, że jedynie posiadanie dokumentów celnych potwierdzonych przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych potwierdza eksport towarów i w następstwie tego upoważnia podatnika do zastosowania stawki 0%.

Stanowisko organów podatkowych obecnie prezentowane jest niezależne od wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz polskiego orzecznictwa sądów administracyjnych.

Przykładowo w wyroku TSUE C-275/18 w czeskiej sprawie Milan Vinš stwierdzono m.in.: „w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym brak poszanowania formalnego wymogu objęcia towarów przeznaczonych do wywozu procedurą wywozu nie może prowadzić do tego, że eksporter traci prawo do zwolnienia w eksporcie, o ile zostało wykazane faktyczne wyprowadzenie danych towarów z terytorium Unii.

Stwierdzenia tego nie podważa wysunięta przez rząd czeski teza, zgodnie z którą eksporter w każdym wypadku musiałby, w szczególności na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 161 ust. 2 kodeksu celnego, objąć towary rzeczoną procedurą celną za pośrednictwem odpowiedniego zgłoszenia celnego, co mógłby w razie potrzeby uczynić ex post, tak aby początkowe nieprzestrzeganie tego wymogu nie skutkowało ostateczną utratą zwolnienia w eksporcie. Jak bowiem wynika z pkt 29-31 niniejszego wyroku, takie objęcie, czy dokonane przed wywozem, czy po nim, stanowi obowiązek formalny, który ponadto nie wchodzi w zakres wspólnego systemu VAT, lecz procedury celnej. Jednakże samo w sobie nieprzestrzeganie tego obowiązku nie wyklucza, że spełnione są przesłanki materialnoprawne uzasadniające przyznanie zwolnienia.” – pkt 38-39 ww. orzeczenia.

Również w orzeczeniu w sprawie C-495/17 Cartrans Spedition SRL (dotyczącego usług transportu towarów związanych bezpośrednio z eksportem towarów) TSUE stwierdził, że: „praktyka podatkowa państwa członkowskiego odmawiająca skorzystania ze zwolnienia z VAT dla usług transportu bezpośrednio związanych z wywozem towarów poza terytorium Unii, przewidzianego w art. 146 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT, lub dla usług pośredników związanych z takimi usługami, o których mowa w art. 153 tej dyrektywy, tylko na tej podstawie, że dany przewoźnik lub pośrednik nie jest w stanie przedstawić zgłoszenia celnego wywozowego tych towarów, jest niezgodna z orzecznictwem przywołanym w pkt 38 niniejszego wyroku. (…) Z powyższego wynika, że karnet TIR, należycie poświadczony w szczególności przez organy celne państwa trzeciego przeznaczenia, stanowi dokument oficjalny pozwalający zasadniczo potwierdzić, że rozpatrywane towary przy przekraczaniu granic zewnętrznych Unii podlegały fizycznemu przemieszczeniu do tego państwa trzeciego i że do niego dotarły.

Takie przekroczenie granic i dotarcie towarów do państwa trzeciego przeznaczenia, które poświadcza karnet TIR, stanowią jeden z elementów operacji wywozu, które odróżniają ją od operacji, jaka nastąpiła wewnątrz Unii (zob. analogicznie wyrok z dnia 27 września 2007 r., Teleos i in., C-409/04, EU:C:2007:548, pkt 37).”.

Powyższe tezy są również prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w Polsce. W wyroku WSA w Warszawie z dnia 20.08.2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1049/25 stwierdzono: „w ocenie składu orzekającego przeszkód, by wywóz towaru poza terytorium UE innymi jeszcze dokumentami, aniżeli wprost wymienione w ww. przepisie, np. wskazanymi przez skarżącą potwierdzeniem wywozu towaru przez unijny organ celny (wywozowy dokument towarzyszący), czy wierzytelną kopią dowodu rejestracyjnego samochodu wydanego poza Unią Europejską. (…) Stąd jeżeli przesłanki materialne zostaną spełnione, zasada neutralności podatkowej wymaga, aby zwolnienie z VAT zostało przyznane, nawet jeśli podatnik pominął pewne wymogi formalne (zob. np. niedawny wyrok w sprawie C-602/24, W. sp. z o.o., pkt 33 i n.). Podobnie w krajowym orzecznictwie, przywołanym przez stronę tak na etapie postępowania interpretacyjnego (por. s. 3 interpretacji), jak i w skardze do tut. Sądu (s. 6 i n.), akcentuje się materialnoprawny aspekt ziszczenia przesłanki zastosowania stawki 0% przy eksporcie towarów, tj. że kluczowe jest faktyczne wysłanie lub transport danych towarów z terytorium Unii przez dostawcę lub na jego rzecz (vide np. wyrok NSA o sygn. I FSK 1187/21, CBOSA).”.

Po zmianie regulacji, w szczególności zmianie treści art. 41 ust. 6 ustawy o VAT gdzie odchodzi się od potwierdzenia eksportu towarów wyłącznie na podstawie „dokumentów” celnych na rzecz „dowodów”, którymi mają być zarówno dokumenty celne wymienione w ust. 6a oraz 6b  oraz dowody wskazane w nowo dodanym ust. 6c art. 41 ustawy o VAT.

Projektowana treść ust. 6c jest następująca: Dowodami, o których mowa w ust. 6, mogą być również:

1) dokument przewozowy otrzymany od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z którego to dokumentu wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej, w tym dokument otrzymany w systemie elektronicznym tego przewoźnika;

2) dokument potwierdzający dostarczenie przesyłki do miejsca jej przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej przez operatora pocztowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 558), w tym dokument otrzymany w systemie elektronicznym tego operatora;

3) dokument lub jego kopia wydany przez administrację celną kraju spoza terytorium Unii Europejskiej, potwierdzający przywóz i odprawę celną towarów w tym państwie, oraz pisemne oświadczenie nabywcy towarów, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej.

Projektowana regulacja istotnie przybliża podatników do przepisów zawartych w dyrektywie 2006/112/WE Rady Unii Europejskiej z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej interpretowanych orzeczeniami TSUE, w tym orzeczeń wyżej przywołanych.

Nowo dodany katalog dokumentów to dowody inne niż wydane przez organy celne Unii Europejskiej. Zmiana ta spowoduje, że podatnicy będą mogli dokumentować eksport towarów na podstawie dokumentów otrzymanych od przewoźnika, spedytora, lub operatora pocztowego. Warto zauważyć, że w myśl uzasadnienia ww. projektu ustawy Ministerstwo Finansów wskazuje, że po zmianie przepisów i dodaniu ust. 6c: „dowody obejmują również dokumenty potwierdzające wywóz towarów poza UE przez firmy kurierskie (w tym z ich systemów elektronicznych) – zasadniczo działają jako operatorzy pocztowi i są zobowiązani do stosowania regulacji Prawa pocztowego, w pozostałych przypadkach świadczą usługi przewozu.”.

Jest to o tyle interesujące, że to samo Ministerstwo Finansów w swoich interpretacjach wydawanych na podstawie obecnie obowiązujących przepisów wyjaśnia, że: „należy wskazać, że ww. firma kurierska, która daje Państwu możliwość śledzenia przesyłki na stronie internetowej dzięki czemu będziecie Państwo posiadali informacje o statusie paczki – status „doręczono” oraz od której otrzymujecie Państwo dokument o nazwie „Potwierdzenie odprawy kurierskiej” po opuszczeniu przez paczkę terytorium Unii Europejskiej, nie jest operatorem wyznaczonym, o którym mowa w ustawie – Prawo pocztowe.” – interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 marca 2024 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.864.2023.2.MC.

Z jednej strony Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że firma kurierska jest podmiotem działającym jako operator pocztowy, a to samo Ministerstwo Finansów w interpretacji wydanej przez DKIS będącego częścią organów podatkowych reprezentowanych przez to Ministerstwo informuje, że firma kurierska nie jest operatorem pocztowym! Z powyższego wynika całkowity brak konsekwencji organów podatkowych oraz przykład możliwości zmiany stanowiska o 180 stopni przy niezmienionym stanie prawnym (w zakresie zdefiniowania operatora pocztowego na gruncie ustawy Prawo pocztowe).

W tym kontekście uznanie w przepisach przejściowych, że – w uproszczeniu – po 14 dniach od dnia publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw podatnicy będą mogli przedstawiać nowe dowody w celu udowodnienia eksportu towarów, a przed tym dniem nie będą mogli przedstawiać takich dowodów jako potwierdzających eksport stanowi naruszenie przepisów Unii Europejskiej, których wykładnię zapewniają przywołane wyżej wyroki TSUE oraz polskie orzecznictwo. Należy podkreślić, że organy podatkowe mają bezwzględny obowiązek dokonywania interpretacji przepisów prawa podatkowego z uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej, jak również stosowania tez orzecznictwa TSUE. Wydawanie interpretacji podatkowych powinno następować z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE i tez z niego wynikających. Wskazują na to przepisy art. 14a, art. 14da, art. 14e oraz 14zd ustawy Ordynacja podatkowa. Ponadto art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej normuje konieczność wznowienia postępowania, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Odnosząc się jednak do zaproponowanych zmian dotyczących potwierdzania eksportu towarów wymaga podkreślenia specyficzny, a zaproponowany przez Ministerstwo Finansów, zakres treściowy dokumentów zawarty w projektowanym art. 41 ust. 6c ustawy o VAT. Ministerstwo Finansów nie tylko nakłada na podatników, wobec braku dokumentów celnych, konieczność posiadania dowodów wskazanych w tej regulacji, lecz również wymaga, aby wynikało z nich, że:

• towary będące przedmiotem dostawy zostały wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej, oraz
• towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej.

Natomiast wobec posiadania dokumentów wydanych przez administrację celną kraju spoza terytorium Unii Europejskiej, potwierdzających przywóz i odprawę celną towarów w tym państwie, podatnik powinien posiadać dodatkowo pisemne oświadczenie nabywcy towarów, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej.

Należy zwrócić uwagę, że taka konstrukcja przepisu nie znajduje uzasadnienia ani w przepisach dyrektywy VAT – w szczególności art. 146 ust. 1 lit. a), ani też w unormowaniach ustawy o VAT w zakresie eksportu towarów.

W świetle art. 2 pkt 8 ustawy o VAT eksport towarów, to dostawa towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez dostawcę lub na jego rzecz, lub nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz. Również treść ust. 6 art. 41 ustawy o VAT wskazuje, że: stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej.

Ten sam przepis (ust. 6) po zmianie zaproponowanej w ww. projekcie ustawy będzie brzmiał: Stawkę podatku 0 % stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy posiada w swojej dokumentacji dowody, z których wynika, że w wyniku dostawy towary zostały wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej.

Unormowania te wskazują jednoznacznie, że w celu zastosowania stawki 0% przy eksporcie towarów nie jest istotne ich dostarczenie do miejsca ich przeznaczenia, lecz wywiezienie poza terytorium UE w ramach transakcji dostawy towaru. Regulacje te nie wskazują, odmiennie jak to ma miejsce w transakcjach wewnątrzwspólnotowych, na konieczność posiadania dowodu, że towary zostały dostarczone do określonego miejsca poza UE. Tego typu wymóg nie wynika również z orzecznictwa TSUE.

W przywołanym wyżej wyroku TSUE C-495/17 wyjaśniono:

„Z powyższego wynika, że karnet TIR, należycie poświadczony w szczególności przez organy celne państwa trzeciego przeznaczenia, stanowi dokument oficjalny pozwalający zasadniczo potwierdzić, że rozpatrywane towary przy przekraczaniu granic zewnętrznych Unii podlegały fizycznemu przemieszczeniu do tego państwa trzeciego i że do niego dotarły (nie chodzi o dostarczenie do nabywcy a dotarcie poza UE! – uwaga W.Z.).

Takie przekroczenie granic i dotarcie towarów do państwa trzeciego przeznaczenia, które poświadcza karnet TIR, stanowią jeden z elementów operacji wywozu, które odróżniają ją od operacji, jaka nastąpiła wewnątrz Unii (zob. analogicznie wyrok z dnia 27 września 2007 r., Teleos i in., C-409/04, EU:C:2007:548, pkt 37). (…)

 W tym względzie do wskazanych organów należy wzięcie pod uwagę także dokumentów wydanych w ramach konwencji CMR, takich jak te, na które powołuje się sąd odsyłający, do celów zbadania, czy dokumenty te mogą, w stosownych przypadkach, wykazać prawdopodobieństwo istnienia faktycznego wywozu przewożonych towarów.

W świetle powyższych rozważań na pytania prejudycjalne należy odpowiedzieć, iż art. 146 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT, po pierwsze, oraz ten przepis w związku z art. 153 tej samej dyrektywy, po drugie, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one praktyce podatkowej państwa członkowskiego, na mocy której zwolnienie z VAT, odpowiednio, dla usług transportu bezpośrednio związanych z wywozem towarów i dla usług świadczonych przez pośredników pośredniczących w tych usługach transportu jest uzależnione od przedstawienia przez osobę zobowiązaną do zapłaty podatku zgłoszenia celnego wywozowego danych towarów. W tym względzie do właściwych organów należy, do celu przyznania rzeczonych zwolnień, zbadanie, czy spełnienie warunku dotyczącego wywozu danych towarów można wywnioskować z dostatecznie wysokim stopniem prawdopodobieństwa ze wszystkich informacji, którymi dysponują te organy. W tym kontekście karnet TIR, poświadczony przez organy celne państwa trzeciego przeznaczenia towarów i przedstawiony przez osobę zobowiązaną do zapłaty podatku, stanowi element, który co do zasady rzeczone organy powinny wziąć należycie pod uwagę, chyba że mają one konkretne podstawy, aby powątpiewać w autentyczność lub wiarygodność tego dokumentu.” – punkty 63-64 oraz 67-68 wyroku.

W orzeczeniu w sprawie C-275/18 TSUE wyjaśnia: „37. Jednakże, jak wynika z pkt 25 niniejszego wyroku, w sprawie w postępowaniu głównym nie twierdzono, że brak objęcia danych towarów procedurą wywozu uniemożliwiałby wykazanie, że zostały spełnione wymogi materialne, w tym wypadku faktyczne wyprowadzenie tych towarów z terytorium Unii.

38. Wynika z tego, że w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym brak poszanowania formalnego wymogu objęcia towarów przeznaczonych do wywozu procedurą wywozu nie może prowadzić do tego, że eksporter traci prawo do zwolnienia w eksporcie, o ile zostało wykazane faktyczne wyprowadzenie danych towarów z terytorium Unii.
39. Stwierdzenia tego nie podważa wysunięta przez rząd czeski teza, zgodnie z którą eksporter w każdym wypadku musiałby, w szczególności na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 161 ust. 2 kodeksu celnego, objąć towary rzeczoną procedurą celną za pośrednictwem odpowiedniego zgłoszenia celnego, co mógłby w razie potrzeby uczynić ex post, tak aby początkowe nieprzestrzeganie tego wymogu nie skutkowało ostateczną utratą zwolnienia w eksporcie. Jak bowiem wynika z pkt 29-31 niniejszego wyroku, takie objęcie, czy dokonane przed wywozem, czy po nim, stanowi obowiązek formalny, który ponadto nie wchodzi w zakres wspólnego systemu VAT, lecz procedury celnej. Jednakże samo w sobie nieprzestrzeganie tego obowiązku nie wyklucza, że spełnione są przesłanki materialnoprawne uzasadniające przyznanie zwolnienia.
40. W świetle powyższego na zadane pytania należy odpowiedzieć, że art. 146 ust. 1 lit. a) w związku z art. 131 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby przepis prawa krajowego uzależniał zwolnienie z VAT przewidziane dla towarów przeznaczonych do wywozu poza terytorium Unii od przesłanki, aby towary te zostały objęte procedurą celną wywozu, w sytuacji, w której jest bezsporne, że zostały spełnione materialnoprawne przesłanki zwolnienia, w tym w szczególności przesłanka faktycznego wyprowadzenia danych towarów z terytorium Unii.”

W wyroku TSUE C-563/12 w sprawie BDV Hungary Trading Kft. Wyjaśnił, że: „W sytuacji gdy zostanie wykazane, że warunki zwolnienia w eksporcie określone w art. 146 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2006/112, w szczególności wywóz danych towarów z obszaru celnego Unii, są spełnione, od takiej dostawy nie jest bowiem należny żaden podatek VAT (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawie Collée, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). W takich okolicznościach już nie zachodzi zasadniczo ryzyko oszustwa podatkowego lub utraty wpływów z podatków mogące uzasadnić opodatkowanie danej transakcji.”.

Analogicznie TSUE wypowiedział się w polskiej sprawie Unitel Sp. z o.o. C-653/18: „W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że bezsporne jest, iż towary będące przedmiotem postępowania głównego zostały sprzedane, wysłane poza terytorium Unii i fizycznie opuściły terytorium Unii, w związku z czym, z zastrzeżeniem weryfikacji tych okoliczności faktycznych przez sąd krajowy wydaje się, że kryteria, jakie musi spełniać transakcja, aby stanowiła dostawę towarów w rozumieniu art. 146 ust. 1 lit. a) i b) dyrektywy VAT, zostały spełnione, niezależnie od okoliczności, że faktyczni nabywcy tych towarów nie zostali ustaleni.”.

Wszystkie przywołane orzeczenia i wynikające z nich tezy jednoznacznie wskazują na konieczność wywozu towarów w wykonaniu dostawy towarów (sprzedaży) poza terytorium Unii Europejskiej w celu umożliwienia podatnikowi zastosowania stawki 0% do tej transakcji. Żadna z regulacji Unii Europejskiej nie wymaga od podatnika posiadania dowodu potwierdzającego eksport towarów, że towary zostały dostarczone do nabywcy/ miejsca przeznaczenia poza terytorium UE.

Takie wymogi rzeczywiście są sformułowane wobec transakcji towarowych w ramach UE. Zarówno art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, jak i art. 138 ust. 1 lit. a) dyrektywy VAT. Nie obowiązują wobec transakcji eksportowych. Oczywistym jest, że podatnik musi posiadać dowody, że towary w ramach sprzedaży wyjechały poza UE. Jednak nie oznacza to równocześnie, że musi posiadać dowody, że towary te zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia. Potwierdzają to również powołane wyżej orzeczenia, gdzie pogrubionym tekstem wskazano na wymogi materialnoprawne wywozu towarów poza UE. Nie ma wśród nich wymogu posiadania dowodów, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia.

Szczególnie kontrowersyjna jest treść projektowanego ust. 6c pkt 3  nakładający na podatnika nieposiadającego dokumentu CC599C konieczność posiadania dokumentu lub jego kopii wydanego przez administrację celną kraju spoza terytorium Unii Europejskiej, potwierdzającego przywóz i odprawę celną towarów w tym państwie wraz z pisemnym oświadczeniem nabywcy towarów, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej. Należy zauważyć, że treść tej regulacji już teraz byłaby sprzeczna z tezami orzeczenia jednego z sądów administracyjnych (WSA w Poznaniu z dnia 02.02.2017 r. sygn. akt I SA/Po 993/16 – orzeczenie prawomocne), który wyjaśnił, że: „W toku dalszego postępowania obowiązkiem organu podatkowego będzie przyjęcie, że w przedstawionych przez skarżącą realiach zdarzenia przyszłego deklaracja eksportowa (zwykle opisanej jako „Export Accompanying Document”) oraz deklaracja importowa, sporządzona w kraju, do którego nastąpił wywóz towarów, na których wskazany jest numer faktury, masa towarów oraz ich wartość, stanowią dokumenty, które łącznie potwierdzają wywóz towaru poza terytorium UE.”.

Nietrudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, gdy eksporter przekazuje towar firmie kurierskiej, która powinna dostarczyć towar do Marakeszu w Maroku, a nabywca wiedząc o takiej przesyłce zamiast czekać na towar sam zgłasza się do kuriera w Casablance i odbiera towar samodzielnie, gdyż zależy mu aby przesyłka jak najszybciej do niego trafiła. W świetle projektowanego ust. 6c pkt 2 miejscem przeznaczenia będzie Casablanca. Jednak towar tam nie dotarł, bo został odebrany w Marakeszu. Wynikałoby z tego, że eksporter nie będzie miał dowodu dostarczenia towaru do miejsca przeznaczenia.

Powyższy przykład pokazuje na absurdalność proponowanych przepisów, a tym bardziej niezgodność z przepisami UE i orzecznictwem TSUE.

Końcowo należy wspomnieć o treści art. 273 zdanie pierwsze dyrektywy VAT, na którą zapewne będzie się powoływało Ministerstwo Finansów. Zgodnie z jego treścią: Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, pod warunkiem równego traktowania transakcji krajowych i transakcji dokonywanych między państwami członkowskim przez podatników oraz pod warunkiem, że obowiązki te, w wymianie handlowej między państwami członkowskimi, nie będą prowadzić do powstania formalności związanych z przekraczaniem granic.

Regulacja ta umożliwia państwom członkowskim nakładanie dodatkowych obowiązków w celu prawidłowego poboru VAT jednak tylko wtedy, gdy będą na równi traktowane transakcji krajowe i transakcje dokonywane między państwami członkowskim przez podatników. Niewątpliwie projektowany art. 41 ust. 6c ustawy o VAT poprzez wymóg nakładany na eksportera posiadania dokumentu potwierdzającego dostarczenie przesyłki do miejsca jej przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej stanowi nadmiarowy warunek, który narusza wymogi materialne dyrektywy VAT. Projektowana regulacja wprowadza nieuprawnione nierówne tratowanie podatników. Narusza również zasadę proporcjonalności VAT.

Naruszenie zasady proporcjonalności w ust. 6c jest szczególnie widoczne, gdyż poprzez dodatkowy wymóg dokumentacyjny (dostarczenie przesyłki do miejsca jej przeznaczenia) niewynikający z przepisów UE i tez TSUE wprowadza się warunki nieadekwatne do zamierzonego celu jakim jest uzyskanie potwierdzenia, że towary wyjechały poza terytorium Unii Europejskiej.

Natomiast nierówne traktowanie podatników jest zauważalne, gdy dokona się porównania dokumentów i ich zakresu materialnego, które musi zgromadzić eksporter posiadający dokument CC599C, a które gromadzi eksporter posiłkujący się dowodami z projektowanego ust. 6c.

Posiadanie dokumentu CC599C nie wymaga od eksportera dodatkowego dowodu, że towary zostały dostarczone do określonego miejsca przeznaczenia poza UE. Natomiast w przypadku eksportu dokumentowanego dowodami z ust. 6c samo potwierdzenie wywiezienia towarów poza UE będzie dla ustawodawcy niewystarczające, a podatnik będzie zobligowany do posiadania dodatkowych – nadmiarowych dowodów, które nie wynikają z przepisów UE, mimo że podatnik udowodni wywóz towarów poza UE. Wprowadzenie takiego dodatkowego warunku należy jednoznacznie uznać za naruszający jedną z podstawowych zasad UE – zasadę proporcjonalności.

Wydaje się, że jest jeszcze czas na poprawienie tych przepisów. Sądzę jednak, patrząc na sprawozdanie z Komisji Finansów Publicznych – druk 3054, że nadzieje ich poprawy raczej są płonne.

Więcej informacji o zmianach w VAT, w tym o eksporcie towarów na szkoleniu ze zmian: Zmiany w VAT od 2027 r.