Faktura walutowa z błędną kwotą podatku. Jak postąpić, gdy sprzedawca wystawi fakturę w walucie obcej z błędnie przeliczoną na złote kwotą podatku? Czy można odliczyć podatek wykazany na fakturze w błędnej wysokości? Czy można samemu dokonać prawidłowego skorygowania takiego podatku i ująć w ewidencji kwotę podatku po prawidłowym przeliczeniu?
W transakcjach krajowych nie ma wymogu określania kwoty sprzedaży w polskiej walucie. Choć podatnicy w Polsce najczęściej wybierają dla celów rozliczeń walutę polską, to jednak zdarzają się przypadki zapisywania w umowie, że walutą rozliczeniową dla określonej transakcji będzie waluta inna niż polski złoty.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 106e ust. 11 ustawy o VAT: kwoty podatku wykazuje się w złotych. Kwoty podatku wyrażone w walucie obcej wykazuje się w złotych przy zastosowaniu zasad przeliczania na złote przyjętych dla przeliczania kwot stosowanych do określenia podstawy opodatkowania. Kwoty wykazywane w fakturze zaokrągla się do pełnych groszy, przy czym końcówki poniżej 0,5 grosza pomija się, a końcówki od 0,5 grosza zaokrągla się do 1 grosza.
Jak wynika z ww. regulacji gdy należność jest określona w walucie obcej, to kwoty podatku na fakturze zawsze wykazuje się w walucie polskiej. Przeliczenia z waluty obcej na złote polskie dokonuje się na podstawie art. 31a i art. 31b ustawy o VAT.
Przepisy te obligują sprzedawcę do prawidłowego wykazywania kwot podatku na fakturze według określonej przez ustawodawcę waluty. Kwoty podstawy opodatkowania, jak również kwoty należności brutto mogą być wykazywane w walucie obcej.
Jeżeli faktura dotyczy kilku lub więcej towarów i usług opodatkowanych polskim podatkiem VAT, to każda wartość wykazanej pozycji (każda jednostkowa wartość towaru i usługi), jak i wartość sprzedaży brutto dla tej pozycji, a także kwota należności ogółem dotycząca tej faktury może zawierać kwoty w walucie obcej. Inaczej jest w przypadku kwoty podatku na takiej fakturze, która musi być wykazana w walucie polskiej przy zastosowaniu zasad przeliczania na złote przyjętych dla przeliczania kwot stosowanych do określenia podstawy opodatkowania.
Wobec powyższego jak ma postąpić podatnik, który otrzymał fakturę zakupową wystawioną przez sprzedawcę w walucie obcej fakturę w walucie obcej z błędnie przeliczoną na złote kwotą podatku oraz czy można odliczyć podatek wykazany na fakturze w błędnej wysokości.
W świetle art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) ustawy o VAT nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony faktura gdy podaje ona kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością.
Kwoty niezgodne z rzeczywistością, to kwoty niezgodne ze stanem rzeczywistym, nieprawdziwe lub zrealizowane w nieprawdziwym rozmiarze, fikcyjne, zafałszowane, czyli takie, które nie odzwierciedlają rzeczywistego obrazu danej transakcji.
W przypadku błędnego przeliczenia kwot z waluty obcej na złote mamy do czynienia z przypadkiem błędu, a więc rzeczywistej operacji gospodarczej, która w wyniku nieostrożności, niestaranności sprzedawcy została niewłaściwie przeliczona na złote. Tego typu przypadek jest błędem do którego nie będzie miał zastosowania zarówno ust. 3a pkt 4 lit. b), jak i cały art. 88 ustawy o VAT.
Podatnik otrzymujący fakturę z takim błędem powinien niezwłocznie zgłosić fakt pomyłki sprzedawcy i oczekiwać na fakturę korygującą. Należy jednak podkreślić, że nabywca nie ma żadnych podstaw prawnych do samodzielnego korygowania kwot podatku na takiej fakturze. Z pewnością nie może samodzielnie zwiększyć kwoty podatku do odliczenia.
Błędne przeliczenie przez sprzedawcę kwot podatku na fakturze nie uniemożliwia nabywcy odliczenia VAT naliczonego.
Odliczenie błędnie przeliczonej i wykazanej na fakturze kwoty VAT znajduje podstawę w treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, w świetle którego kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług lub dokumentujących zapłacone zaliczki.
Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.225.2025.1.LM, gdzie wskazano: „w sytuacji zastosowania przez wystawiającego fakturę Dostawcy błędnego kursu walutowego stosowanego do przeliczenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku w sytuacji, gdy są one wyrażone w walucie obcej, przysługuje Państwu prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących dostawę towarów i świadczenie usług w kwocie jaka zostanie na nich wykazana. Zastosowanie błędnego kursu walutowego przez Dostawcę nie pozbawia Państwa prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie stanowi to negatywnej przesłanki, uniemożliwiającej odliczenie tego podatku, wymienionej w art. 88 ustawy”.
Należy jednak zauważyć, że w przypadku istotnego zawyżenia przez sprzedawcę podatku na fakturze nabywca powinien mieć świadomość, że odliczenie VAT w kwocie znacznie odbiegającej od rzeczywistości i której nie uiścił może zostać zakwestionowane przez organy podatkowe. W takiej sytuacji lepiej zastosować zasadę samoograniczenia odliczenia VAT naliczonego. Z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wynika bowiem, że podatnik ma prawo do odliczenia VAT naliczonego, nie jest to jego obowiązek. Natomiast odliczenie VAT w kwocie nieprzystającej do rzeczywistości np. zamiast kursu 1 euro = 4 zł zastosowano na fakturze kurs 1 euro = 40 zł albo 400 zł może spowodować zastrzeżenia kontrolujących, i to mimo treści ww. interpretacji.
Może również pojawić się sytuacja, gdy sprzedawca nie dokonał przeliczenia kwoty podatku z waluty obcej na złote i podał kwotę podatku w walucie obcej. Czy w tej sytuacji nabywca może samodzielnie przeliczyć i odliczyć VAT naliczony? Odpowiedź na to pytanie jest negatywna.
Skoro art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT wskazuje na możliwość odliczenia kwoty wynikającej z faktury, a art. 106e ust. 11 tej ustawy wymaga aby kwoty podatku na fakturze podawane były w złotych polskich, to samodzielne przeliczenie przez nabywcę i odliczenie VAT nie będzie uznane za prawidłowe. Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 czerwca 2023 r. nr 0112-KDIL1-3.4012.168.2023.2.MR. Wyjaśniono w niej, że „Spółka może dokonać odliczenia jedynie na podstawie prawidłowo wystawionej przez dostawcę faktury – Spółka nie może samodzielnie przeliczać kwoty podatku na złote, kwotę podatku naliczonego podlegającego odliczeniu stanowi kwota wykazana na fakturze otrzymanej od dostawcy.
Należy wskazać, że art. 106e ust. 11 precyzyjnie określa, jaka wartość powinna zostać wyrażona na fakturze w walucie polskiej. Dopuszczalne jest wystawianie faktur sprzedaży w dowolnej walucie, jednakże przy zachowaniu kwoty podatku VAT w złotych. Dotyczy to każdej faktury wystawianej w walucie obcej. Natomiast faktura, która zawiera podatek VAT w walucie obcej jest dokumentem wadliwym. Przy czym, to na podatniku wystawiającym fakturę, tj. dostawcy towarów lub usługodawcy ciąży obowiązek przeliczenia na złote kwot podanych w walucie obcej. Nabywca nie dokonuje samodzielnego przeliczenia kwoty podatku VAT na złote, kwotę podatku naliczonego podlegającego odliczeniu po jego stronie, stanowi bowiem kwota wykazana na fakturze otrzymanej od dostawcy.”.
Podkreślić należy, że w wystawienie faktury w KSeF bez przeliczenia jej na złote według określonego kursu waluty jest trudno wykonalne, bowiem sam system podpowiada nam o konieczności wystawienia faktury według właściwej waluty i po podaniu kursu waluty dokonuje automatycznego przeliczenia kwoty waluty na złote w pozycji kwota podatku.
